როგორ ავარჩიოთ ხარისხიანი თევზი

თევზი ჯანსაღი კვების განუყოფელი ნაწილია, თუმცა მისი შერჩევა მაღაზიაში ან ბაზარზე ხშირად რთულ ამოცანად იქცევა. როგორ განვასხვაოთ ხარისხიანი პროდუქტი ცუდი ხარისხის პროდუქტისგან და როგორ ამოვიცნოთ ნამდვილად ახალია თუ არა თევზი? სწორედ ამიტომ, კომპეტენტური რჩევების მისაღებად, „ოკეანეს“ ტექნოლოგს, ლევან თომაშვილს დავუკავშირდით. როგორ აარჩიოთ ხარისხიანი თევზი: პირველად რაზე უნდა გავამახვილოთ ყურადღება ცოცხალი თევზის შეძენისას? ცოცხალი თევზის შეძენისას, რამდენიმე მნიშვნელოვან დეტალს უნდა მივაქციოთ ყურადღება, რათა დავრწმუნდეთ, რომ თევზი ჯანსაღია და უსაფრთხოა მისართმევად: თევზის თვალები უნდა იყოს ნათელი და სუფთა. თუ თვალები მუქია, ეს ნიშნავს, რომ თევზი შეიძლება იყოს დაავადებული. კანი და ფარფლები უნდა იყოს გლუვი და მბზინავი. თუ კანს აქვს მუქი ლაქები, ეს შეიძლება მისი ჯანმრთელობის ცუდი მდგომარეობის მაჩვენებელი იყოს. როგორ უნდა გავიგოთ შებოლილი თევზის ხარისხი? შენახვის ვადები როგორი აქვს? შებოლილი თევზის ხარისხის განსაზღვრისას რამდენიმე ფაქტორს უნდა მივაქციოთ ყურადღება: შებოლილი თევზის პირველი ნიშანი მისი სუნია. თუ სუნი ძლიერი და უარყოფითია (არომატი გაუარესებულია), ეს ნიშნავს, რომ თევზი აღარ არის კარგი ხარისხის და შეიძლება უსაფრთხო არ იყოს; შებოლილი თევზის კანი უნდა იყოს გლუვი და მბზინავი, თუ კანი გამხმარია ან ფენები დაზიანებულია, ეს შეიძლება გულისხმობდეს დაბალი ხარისხის თევზს; კარგი ხარისხის შებოლილი თევზი უნდა იყოს მყარი სტრუქტურის, თუ შეფუთვაში წვენია დაგროვილი, ან სითხე უჩვეულოდ მეტია, მაშინ ეს ტემპერატურის მკვეთრ ცვლილებას ნიშნავს და უნდა მოვერიდოთ შეძენას; სწორი შენახვის პირობები უზრუნველყოფს თევზის გემოსა და სასარგებლო თვისებების შენარჩუნებას, ასევე დაბალ რისკს ინფექციებისა და დაბინძურებისგან; შებოლილი თევზი უნდა ინახებოდეს მაცივარში სადაც ტემპერატურა არის (0 +8°C) 45 დღის განმავლობაში (შეფუთულ მდგომარეობაში, ვაკუუმ გარემოში); შეფუთვის გახსნის შემდეგ, აუცილებლად უნდა შევინახოთ მინის ჭურჭელში, თავზე დავახურავთ, რათა ჰაერთან ნაკლებად იყოს შეხებაში. ამ შემთხვევაში შეგვიძლია შევინახოთ 2 დღის მანძილზე; შებოლილი თევზის შენახვა მოიცავს გადამუშავებული თევზის სწორ პირობებში შენახვას: ან გაყინვას (-18°C ან დაბალ ტემპერატურაზე) ან გრილ ადგილას (0+8°C), სადაც ის სწორ შეფუთვაში იქნება. როგორ შევინახოთ პრესერვები სწორად როცა პრესერვს იძენთ, დარწმუნდით, რომ მას აქვს ვარგისიანობის ვადა. რჩევაა, რომ შეარჩიოთ ისეთი პრესერვები, რომლებიც ჰერმეტულად არის დახურული და შეფუთვა არ არის დაზიანებული. დაზიანებული შეფუთვა ნიშნავს იმას, რომ პროდუქტი შესაძლოა განიცდიდა ზემოქმედებას ან ჰაერის შეჭრას, რამაც შესაძლოა გააფუჭოს პროდუქტი. მწარმოებლის შემოწმება: დარწმუნდით, რომ პრესერვები წარმოებულია ნდობით აღჭურვილი მწარმოებლის მიერ. მოძებნეთ ცნობილი და სანდო ბრენდები, რომლებსაც აქვთ მაღალი ხარისხი. პრესერვის გახსნის შემდეგ, უმჯობესია, გამოიყენოთ იგი 72 საათის განმავლობაში. ხშირად, გახსნილი პროდუქტი კარგავს ხარისხს, მისი გემო და კვებითი ღირებულება კი თანდათანობით მცირდება. პრესერვები უნდა ინახებოდეს მაცივარში (0 +8°C). გახსნილი პრესერვის კონტეინერიდან პროდუქტი უნდა გადაიტანოთ ჰერმეტულ პლასტმასის ან მინის ჭურჭელში, რათა შესანახად უფრო უსაფრთხო იყოს და თავიდან აიცილოთ კონტაქტი ჰაერსა და ბაქტერიებთან. მარკირების ნიშნები, რომლებიც მიგვანიშნებს თევზის ხარისხზე არსებობს მარკირების რამდენიმე სისტემა, რომლებიც მიგვანიშნებს თევზის ხარისხსა და წარმოების სტანდარტებზე. ამ ნიშნების მიზანია დაადასტუროს, რომ წარმოება მიმდინარეობს შესაბამისი წესებისა და რეგულაციების დაცვით, რაც უსაფრთხოა მოხმარებისთვის. ISO (International Organization for Standardization): ISO სერტიფიკაცია მიუთითებს ხარისხის მართვისა და სტანდარტების დონეზე. ეს ადასტურებს, რომ თევზის წარმოება შეესაბამება საერთაშორისო სტანდარტებს. HACCP (Hazard Analysis and Critical Control Points): HACCP-ის სერტიფიკატი მიუთითებს, რომ თევზის წარმოება და დამუშავება მოხდა უსაფრთხოების სტანდარტების შესაბამისად. ზოგიერთი პროდუქტის შეფუთვაზე შეიძლება იყოს ნიშანი „ნატურალური“, „დამარინადებული“, „ორგანული“. ეს მარკირებები მიუთითებს, რომ თევზი გამოყვანილია ან დამუშავებულია განსხვავებული ტექნოლოგიებით, რათა შეინარჩუნოს მისი გემო, ტექსტურა და კვებითი ღირებულება.

თევზი ბზინვარე კანისთვის: რაციონი და დოზირება

რო­გო­რი თევ­ზია სა­სარ­გებ­ლო კა­ნის­თვის? ცხი­მი­ა­ნი თევ­ზი, რო­გო­რი­ცაა ორა­გუ­ლი, სკუმბრია, სარ­დი­ნი, სი­ომ­გა და თი­ნუ­სი, რო­მე­ლიც მდი­და­რია კა­ნის­თვის სა­ჭი­რო სა­სარ­გებ­ლო ნივ­თი­ე­რე­ბე­ბით, მათ შო­რის: ომე­გა -3 ცხი­მო­ვა­ნი მჟა­ვე­ბი; ვი­ტა­მი­ნი D; თუ­თია; ცი­ლე­ბი და ამი­ნომ­ჟა­ვე­ბი. როგორ მოქმედებს თევზი კანის მდგომარეობაზე? თევ­ზის, მა­გა­ლი­თად ორა­გუ­ლის რე­გუ­ლა­რუ­ლი მოხ­მა­რე­ბა ამ­ცი­რებს ან­თე­ბას და გა­ღი­ზი­ა­ნე­ბას კან­ზე. ომე­გა -3 ცხი­მო­ვან მჟა­ვებს აქვთ ძლი­ე­რი ან­თე­ბის სა­წი­ნა­აღ­მდე­გო ეფექ­ტი. მცირ­დე­ბა სი­წით­ლე და გა­ღი­ზი­ა­ნე­ბა, ასე­ვე ხელს უწყობს აკ­ნეს და ეგ­ზე­მის გან­ვი­თა­რე­ბის რის­კის თა­ვი­დან აცი­ლე­ბას. ომე­გა -3-ით გან­სა­კუთ­რე­ბით მდი­და­რი ნორ­ვე­გი­უ­ლი ორა­გუ­ლია, რო­მე­ლიც მთელს მსოფ­ლი­ო­შია აღი­ა­რე­ბუ­ლი. ეს თევ­ზი შე­გიძ­ლი­ათ ნა­ხოთ ქარ­თუ­ლი ბრენ­დის – “ოკე­ა­ნე“-ს ასორ­ტი­მენ­ტში, რო­მე­ლიც სწო­რედ ნორ­ვე­გი­უ­ლი თევ­ზე­უ­ლის ნედ­ლე­უ­ლით მა­რაგ­დე­ბა. ორა­გუ­ლი ხელს უწყობს კა­ნის ღრმა და­ტე­ნი­ა­ნე­ბას. კა­ნის უჯრე­დებს სჭირ­დე­ბათ კარ­გი და­ტე­ნი­ა­ნე­ბა სიმ­კვრი­ვი­სა და ელას­ტი­კუ­რო­ბის შე­სა­ნარ­ჩუ­ნებ­ლად. ომე­გა -3 მჟა­ვე­ბი ხელს უწყობს უჯრე­დებ­ში ტე­ნი­ა­ნო­ბის შე­ნარ­ჩუ­ნე­ბას, ხელს უშ­ლის სიმ­შრა­ლეს, აქერ­ცვლას და ნა­ო­ჭე­ბის ად­რე­ულ გა­ჩე­ნას. ჯან­სა­ღი ბზინ­ვა­რე­ბა და კა­ნის თა­ნა­ბა­რი ელ­ფე­რი. თქვენს დი­ე­ტა­ში ცხი­მი­ა­ნი თევ­ზის რე­გუ­ლა­რუ­ლი ჩარ­თვა ხელს უწყობს სის­ხლის მი­მოქ­ცე­ვის გა­უმ­ჯო­ბე­სე­ბას, რაც ხელს უწყობს ჟანგბა­დი­სა და საკ­ვე­ბი ნივ­თი­ე­რე­ბე­ბის მი­წო­დე­ბას კა­ნის უჯრე­დებ­ში. შე­დე­გად კანი ხდე­ბა უფრო სუფ­თა, ბზინ­ვა­რე და გლუ­ვი. დაც­ვა და­ზი­ა­ნე­ბის­გან. თევ­ზი, მა­ღა­ლი ან­ტი­ოქ­სი­დან­ტე­ბის შემ­ცვე­ლო­ბის გამო, ეხ­მა­რე­ბა ებ­რძვის კა­ნის და­ზი­ა­ნე­ბას, რო­მე­ლიც გა­მოწ­ვე­უ­ლია მზის ზე­მოქ­მე­დე­ბით და გა­რე­მოს და­ბინ­ძუ­რე­ბით. ვი­ტა­მი­ნი D ასე­ვე იცავს ულტრა­ი­ის­ფე­რი გა­მოს­ხი­ვე­ბის­გან, ამ­ცი­რებს კა­ნის ნა­ად­რე­ვი და­ბე­რე­ბის რისკს. რამდენად ხშირად უნდა მიირთვათ თევზი კანის გასაუმჯობესებლად? კა­ნის მდგო­მა­რე­ო­ბის შე­სამ­ჩნე­ვი გა­უმ­ჯო­ბე­სე­ბის მი­საღ­წე­ვად რე­კო­მენ­დე­ბუ­ლია რა­ცი­ონ­ში თევ­ზის ჩარ­თვა კვი­რა­ში 2-3-ჯერ. ეს არის ოპ­ტი­მა­ლუ­რი რა­ო­დე­ნო­ბა ორ­გა­ნიზ­მის გა­დატ­ვირ­თვის გა­რე­შე სა­ჭი­რო საკ­ვე­ბი ნივ­თი­ე­რე­ბე­ბის მი­სა­ღე­ბად. ამ შემ­თხვე­ვა­ში უპი­რა­ტე­სო­ბა უნდა მი­ე­ნი­ჭოს ომე­გა-3 მჟა­ვე­ბით მდი­დარ ცხი­მო­ვან თევზს, რო­გო­რი­ცაა ორა­გუ­ლი, კალ­მა­ხი, სკუმბრია, ნორ­ვე­გი­უ­ლი ორა­გუ­ლი ან სარ­დი­ნი. ნორ­ვე­გი­უ­ლი ორა­გუ­ლის მუ­ცე­ლი (სი­ომ­გა) ერთ-ერთი ყვე­ლა­ზე სა­სარ­გებ­ლო და გემ­რი­ე­ლი ნა­წი­ლია, რო­მე­ლიც მდი­და­რია ომე­გა-3 ცხი­მო­ვა­ნი მჟა­ვე­ბით. ამ ნა­წი­ლის ცხი­მი­ა­ნო­ბა გან­სა­კუთ­რე­ბით სა­სარ­გებ­ლოა ორ­გა­ნიზ­მის­თვის, რად­გან ხელს უწყობს გუ­ლის ჯან­მრთე­ლო­ბას, კა­ნის მდგო­მა­რე­ო­ბის გა­უმ­ჯო­ბე­სე­ბას და ტვი­ნის ფუნ­ქცი­ო­ნი­რე­ბას. ომე­გა-3 ცხი­მო­ვა­ნი მჟა­ვე­ბი – ამ მნიშ­ვნე­ლო­ვან ცხი­მებს ორ­გა­ნიზ­მი ვერ გა­მო­ი­მუ­შა­ვებს და მათი მი­ღე­ბა აუ­ცი­ლე­ბე­ლია საკ­ვე­ბი­დან. ნორ­ვე­გი­უ­ლი ორა­გუ­ლი ერთ-ერთი სა­უ­კე­თე­სო წყა­როა ომე­გა-3-ის­თვის, რაც ამ­ცი­რებს ან­თე­ბას, ეხ­მა­რე­ბა კა­ნის ტე­ნი­ა­ნო­ბის შე­ნარ­ჩუ­ნე­ბას და იცავს ულტრა­ი­ის­ფე­რი სხი­ვე­ბის­გან. ნორ­ვე­გი­უ­ლი ორა­გუ­ლი დიდი რა­ო­დე­ნო­ბი­თა შე­ი­ცავს ცი­ლებს, რომ­ლე­ბიც აუ­ცი­ლე­ბე­ლია კუნ­თე­ბი­სა და ქსო­ვი­ლე­ბის აღ­დგე­ნის­თვის. ასე­ვე, მას­ში არის კო­ლა­გე­ნი, რო­მე­ლიც ეხ­მა­რე­ბა კანს ელას­ტი­კუ­რო­ბის შე­ნარ­ჩუ­ნე­ბა­ში. ნორ­ვე­გი­უ­ლი ორა­გუ­ლის მუ­ცელ­ში უხ­ვა­დაა ვი­ტა­მი­ნი D, რო­მე­ლიც აძ­ლი­ე­რებს ძვლებს და აუმ­ჯო­ბე­სებს იმუ­ნურ სის­ტე­მას, ასე­ვე კა­ლი­უმ­სა და სე­ლენს, რომ­ლე­ბიც ორ­გა­ნიზ­მის­თვის მნიშ­ვნე­ლო­ვან ფუნ­ქცი­ებს ას­რუ­ლე­ბენ. ვე­გე­ტა­რი­ა­ნე­ლე­ბის­თვის ან მათ­თვის, ვინც არ მი­ირ­თმევს თევზს, ალ­ტერ­ნა­ტი­ვა არის ომე­გა -3 და­ნა­მა­ტე­ბი, რომ­ლე­ბიც და­ფუძ­ნე­ბუ­ლია მცე­ნა­რე­ულ წყა­რო­ებ­ზე, რო­გო­რი­ცაა სე­ლის ზეთი ან წყალმცე­ნა­რე­ე­ბის ზეთი. და­მა­ტე­ბი­თი რჩე­ვე­ბი მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნია გვახ­სოვ­დეს, რომ თევ­ზის გარ­და კა­ნის მდგო­მა­რე­ო­ბა­ზე გავ­ლე­ნას ახ­დენს ზო­გა­დი კვე­ბა და ცხოვ­რე­ბის წესი. მაქ­სი­მა­ლუ­რი ეფექ­ტის­თვის რე­კო­მენ­დე­ბუ­ლია თევზთან ერ­თად მი­ი­ღოთ ახა­ლი ბოსტნე­უ­ლი, ხილი და საკ­მა­რი­სი რა­ო­დე­ნო­ბით წყა­ლი. მო­ე­რი­დეთ შემ­წვა­რი თევ­ზის ჭა­მას, რად­გან შემ­წვა­რი ზეთი და ცხი­მე­ბი შე­იძ­ლე­ბა სა­ზი­ა­ნო იყოს კა­ნის­თვის. უპი­რა­ტე­სო­ბა მი­ა­ნი­ჭეთ გა­მომ­ცხვარ, ორ­თქლზე ან გრილ­ზე მო­ხარ­შულ თევზს. გახ­სოვ­დეთ, რომ თქვე­ნი კა­ნის შე­სამ­ჩნე­ვი გა­უმ­ჯო­ბე­სე­ბა არ მოხ­დე­ბა ერთ ღა­მე­ში. რო­გორც წესი, ხი­ლუ­ლი ეფექ­ტის­თვის თევ­ზის რე­გუ­ლა­რულ მოხ­მა­რე­ბას რამ­დე­ნი­მე კვი­რი­დან ერთ თვემ­დე დას­ჭირ­დე­ბა.  

რა მოხდება თქვენს ორგანიზმში, თუ ყოველდღიურად 60 გრამ ხაჭოს მიიღებთ

ხაჭო თით­ქოს უბ­რა­ლო, ყვე­ლას­თვის კარ­გად ნაც­ნო­ბი რძის პრო­დუქ­ტია, მაგ­რამ რე­ა­ლუ­რად ის იმ „უხი­ლავ ჯა­დოს­ნურ საკ­ვებ­თა“ სი­ა­ში შე­დის, რო­მელ­თაც შე­უძ­ლი­ათ თქვე­ნი ორ­გა­ნიზ­მის მთლი­ა­ნად გარ­დაქ­მნა. ჩვენ ხში­რად ვე­ძებთ ენერ­გი­ი­სა და ჯან­მრთე­ლო­ბის წყა­როს ძვი­რა­დღი­რე­ბულ ვი­ტა­მი­ნებ­ში ან და­ნა­მა­ტებ­ში, როცა პა­სუ­ხი შე­იძ­ლე­ბა უბ­რა­ლოდ მა­ცი­ვარ­ში გვქონ­დეს, და ეს ერთი კოვ­ზი ხა­ჭოა. ბავ­შვო­ბი­დან გვეს­მის, რომ ხაჭო ძვლებს ამაგ­რებს, მაგ­რამ მისი სარ­გე­ბე­ლი მხო­ლოდ ამით არ შე­მო­ი­ფარ­გლე­ბა. ეს პრო­დუქ­ტი არის ცი­ლის, კალ­ცი­უ­მის, მაგ­ნი­უ­მის, ფოს­ფო­რი­სა და B ჯგუ­ფის ვი­ტა­მი­ნე­ბის ბუ­ნებ­რი­ვი კომ­პლექ­სი. სწო­რედ ამი­ტომ დი­ე­ტო­ლო­გე­ბი მას „მცი­რე ფორ­მა­ტის ენერ­გე­ტი­კულ სას­წა­ულს“ უწო­დე­ბენ. თუ ყო­ველ­დღე მხო­ლოდ 60 გრამ ხა­ჭოს მი­ირ­თმევთ, არც ზედ­მე­ტად ბევ­რს, არც ძა­ლი­ან ცო­ტას, ერთ კვი­რა­ში იგ­რძნობთ ცვლი­ლე­ბას: გა­უმ­ჯო­ბეს­დე­ბა ძი­ლის ხა­რის­ხი, გა­იზ­რდე­ბა ენერ­გია, გა­უმ­ჯო­ბეს­დე­ბა ასე­ვე კა­ნის მდგო­მა­რე­ო­ბა და იმუ­ნი­ტე­ტი. მო­დით ვნა­ხოთ, კონ­კრე­ტუ­ლად რა მოხ­დე­ბა თქვენს ორ­გა­ნიზ­მში, თუ ეს მარ­ტი­ვი, მაგ­რამ სა­ოც­რად ჯან­სა­ღი ჩვე­ვა თქვე­ნი დღის ნა­წი­ლი გახ­დე­ბა. ხაჭო – ბუ­ნებ­რი­ვი ცი­ლის წყა­რო 60 გრამ ხა­ჭო­ში და­ახ­ლო­ე­ბით 10–12 გრა­მი ცი­ლაა, რაც მას ერთ-ერთ სა­უ­კე­თე­სო ცი­ლო­ვან პრო­დუქ­ტად აქ­ცევს. ცილა აუ­ცი­ლე­ბე­ლია კუნ­თე­ბის აღ­სად­გე­ნად და გა­საძ­ლი­ე­რებ­ლად; კა­ნი­სა და თმის ჯან­მრთე­ლო­ბის­თვის და იმუ­ნუ­რი სის­ტე­მის გა­საძ­ლი­ე­რებ­ლად. თუ ყო­ველ­დღე მცი­რე რა­ო­დე­ნო­ბით ხა­ჭოს მი­ირ­თმევთ, ორ­გა­ნიზ­მი ნელა მო­სა­ნე­ლე­ბელ ცი­ლას – კა­ზე­ინს მი­ი­ღებს, რო­მე­ლიც უზ­რუნ­ველ­ყოფს ენერ­გი­ის თა­ნა­ბარ გა­ნა­წი­ლე­ბას მთე­ლი დღის გან­მავ­ლო­ბა­ში. ტვი­ნის მუ­შა­ო­ბა და მეხ­სი­ე­რე­ბა ხაჭო მდი­და­რია B12 ვი­ტა­მი­ნით, რო­მე­ლიც აუმ­ჯო­ბე­სებს ტვი­ნის უჯრე­დე­ბის კვე­ბას და აძ­ლი­ე­რებს მეხ­სი­ე­რე­ბას. რე­გუ­ლა­რუ­ლი მოხ­მა­რე­ბა ხელს უწყობს კონ­ცენ­ტრა­ცი­ას და ამ­ცი­რებს ქრო­ნი­კუ­ლი დაღ­ლი­ლო­ბის შეგ­რძნე­ბას. ხაჭო გან­სა­კუთ­რე­ბით სა­სარ­გებ­ლოა სტუ­დენ­ტე­ბის­თვის და ინ­ტე­ლექ­ტუ­ა­ლუ­რი საქ­მი­ა­ნო­ბის მქო­ნე ადა­მი­ა­ნე­ბის­თვის. ძვლე­ბის და კბი­ლე­ბის გაძ­ლი­ე­რე­ბა ხაჭო ბუ­ნებ­რი­ვი წყა­როა კალ­ცი­უ­მის, ფოს­ფო­რი­სა და D ვი­ტა­მი­ნის, რომ­ლე­ბიც აუ­ცი­ლე­ბე­ლია ძვლე­ბის სიმ­ტკი­ცის­თვის. თუ დღე­ში 60 გრამ ხა­ჭოს მი­ირ­თმევთ, ორ­გა­ნიზ­მი მი­ი­ღებს დღი­უ­რი კალ­ცი­უ­მის მო­თხოვ­ნი­ლე­ბის და­ახ­ლო­ე­ბით 15–20%-ს. ხაჭო გან­სა­კუთ­რე­ბით მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნია ბავ­შვე­ბის­თვის, მო­ზარ­დე­ბის­თვის და მე­ნო­პა­უ­ზის პე­რი­ოდ­ში მყო­ფი ქა­ლე­ბის­თვის, როცა კალ­ცი­უ­მის ნაკ­ლე­ბო­ბა ძვლის და­სუს­ტე­ბას იწ­ვევს. გულ-სის­ხლძარ­ღვთა სის­ტე­მა ხაჭო შე­ი­ცავს კა­ლი­უმს და მაგ­ნი­უმს, მი­ნე­რა­ლებს, რომ­ლე­ბიც არე­გუ­ლი­რე­ბენ გუ­ლის მუ­შა­ო­ბის რიტმს და ამ­ცი­რე­ბენ არ­ტე­რი­ულ წნე­ვას. გარ­და ამი­სა, და­ბალ­ცხი­მი­ა­ნი ხაჭო ხელს უწყობს „ცუდი ქო­ლეს­ტე­რი­ნის“ შემ­ცი­რე­ბას და სის­ხლის მი­მოქ­ცე­ვას აუმ­ჯო­ბე­სებს. იმუ­ნი­ტე­ტის ბუ­ნებ­რი­ვი გა­მაძ­ლი­ე­რე­ბე­ლი ხა­ჭო­ში შე­მა­ვა­ლი ამი­ნომ­ჟა­ვე­ბი და მიკ­რო­ე­ლე­მენ­ტე­ბი ხელს უწყო­ბენ იმუ­ნუ­რი უჯრე­დე­ბის მუ­შა­ო­ბას. ის გან­სა­კუთ­რე­ბით ეფექ­ტუ­რია გა­ცი­ე­ბის სე­ზონ­ზე, რად­გან ორ­გა­ნიზ­მი უფრო სწრა­ფად ებ­რძვის ინ­ფექ­ცი­ებს. უკე­თე­სი ძილი და ნერ­ვუ­ლი სის­ტე­მა ხაჭო შე­ი­ცავს ტრიპ­ტო­ფანს, ამი­ნომ­ჟა­ვას, რო­მე­ლიც ეხ­მა­რე­ბა სხე­ულს სე­რო­ტო­ნი­ნი­სა და მე­ლა­ტო­ნი­ნის გა­მო­მუ­შა­ვე­ბა­ში. თუ სა­ღა­მოს მცი­რე ულუ­ფა ხა­ჭოს მი­ირ­თმევთ, ეს და­გეხ­მა­რე­ბათ ღამე უფრო მშვი­დად და სწრა­ფად და­ი­ძი­ნოთ. წო­ნის კონ­ტრო­ლი მცი­რე კა­ლო­რი­უ­ლო­ბის მი­უ­ხე­და­ვად (60 გრამ­ში მხო­ლოდ 70–80 კკალ), ხა­ჭოს მირ­თმე­ვის შემ­დეგ დიდ­ხანს დაგ­რჩე­ბათ და­ნაყ­რე­ბის შეგ­რძნე­ბა. ამი­ტომ დი­ე­ტო­ლო­გე­ბი ამ პრო­დუქტს ხში­რად ურ­ჩე­ვენ მათ, ვინც ცდი­ლობს წო­ნის დაკ­ლე­ბას ან შე­ნარ­ჩუ­ნე­ბას. რო­გორ შე­ვარ­ჩი­ოთ ხაჭო ხაჭო პა­ტა­რა ულუ­ფი­თაც დიდ საქ­მეს აკე­თებს. ეს არის მარ­ტი­ვი, ხელ­მი­საწ­ვდო­მი და ერთ-ერთი ყვე­ლა­ზე ჯან­სა­ღი პრო­დუქ­ტი, რო­მე­ლიც ყო­ველ­დღე შე­გიძ­ლი­ათ ჩარ­თოთ თქვენს მე­ნი­უ­ში. ხა­ჭოს შერ­ჩე­ვი­სას მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნია გა­ით­ვა­ლის­წი­ნოთ ცხი­მი­ა­ნო­ბის მაჩ­ვე­ნე­ბე­ლი, რად­გან სწო­რედ ეს გან­სა­ზღვრავს მის კა­ლო­რი­უ­ლო­ბა­სა და ტექ­სტუ­რას. მა­გა­ლი­თად, უცხი­მო „დღის“ ხაჭო (0%) სა­უ­კე­თე­სოა მათ­თვის, ვინც აკონ­ტრო­ლებს წო­ნას ან სპორ­ტი­თაა და­კა­ვე­ბუ­ლი, იგი შე­ი­ცავს ნაკ­ლებ კა­ლო­რი­ას, მაგ­რამ ინარ­ჩუ­ნებს მა­ღალ ცი­ლო­ვან შემ­ცვე­ლო­ბას. ხოლო 6%-იანი „დღის“ ხაჭო, უფრო ნაზი, კრე­მი­სებ­რი და არო­მა­ტუ­ლია. იდე­ა­ლუ­რი ვა­რი­ან­ტია სრულ­ფა­სო­ვა­ნი სა­უზ­მის­თვის ან დღის ბო­ლოს ენერ­გი­ის შე­სავ­სე­ბად. მარ­ტი­ვად რომ ვთქვათ: თუ დი­ე­ტა­ზე ხართ, აირ­ჩი­ეთ უცხი­მო ხაჭო, ხოლო თუ გსურთ გემ­რი­ე­ლი და ნოყი­ე­რი პრო­დუქ­ტი, 6%-იანი ხაჭო თქვენ­თვის სა­უ­კე­თე­სო არ­ჩე­ვა­ნი იქ­ნე­ბა.

განსაზღვრავს თუ არა თევზის ხარისხს მისი ფერი

წითელი თევზი, თეთრი თევზი, ვარდისფერი თევზი – თევზის ხორცი სხვადასხვა ფერის არსებობს და ეს სხვაობა ძირითადად დამოკიდებულია მის სახეობაზე. თუმცა ერთი და იმავე სახეობის თევზიც შეიძლება შეგხვდეთ განსხვავებული ფერით. ამ დროს მომხმარებელი ხშირად იბნევა და არ იცის, განსხვავებული ფერი რას ნიშნავს. ჩვენი ტექნოლოგი ლევან თომაშვილი განმარტავს, სახეობის გარდა, თევზის ფერის განმსაზღვრელი კიდევ რამდენიმე კრიტერიუმი არსებობს. ესენია: არეალი, თუ სად ბინადრობს თევზი, საკვები, რომლითაც იკვებება და სქესი. ტექნოლოგი დეტალურად გვესაუბრება, თევზის ფერთან დაკავშირებულ საინტერესო საკითხებზე. ფერი და ხარისხი თევზის  ხორცის შეფერილობა არ არის დაკავშირებული მის ხარისხთან. თითოეული სახეობის თევზს კონკრეტული ფერის ხორცი აქვს. თუმცა შესაძლებელია შეგვხვდეს შედარებით ღია ან მუქი ფერის ხორცი. ფერი და ასაკი თევზი ასაკის მატებასთან ერთად იცვლის ფერს თეთრიდან (ვერცხლისფრიდან) მუქ რუხამდე (შავამდე) ზურგის მხარეს. 2 თანაბარი ზომის თევზიც შეიძლება იყოს განსხვავებული შეფერილობის, მაგრამ ამ შემთხვევაში ისინი ასაკით განსხვავებული იქნებიან. მაგალითად, ერთი 6 თვის და მეორე 1 წლის, თუმცა მასით ერთი და იგივე იქნება. მარტივად რომ ვთქვათ, თევზის მუქი ფერი განსაზღვრავს თევზის ასაკს. შეფერილობა ასაკთან ერთად უფრო მუქი ხდება. ამავდროულად, ასაკის მატებასთან ერთად იმატებს ხორცის მასა და მისი ცხიმიანობა. ამიტომ სიმართლეა, რომ რაც უფრო მუქი და შესაბამისად დიდია თევზი, მით უფრო გემრიელია ის. ფერი და სქესი ზოგიერთი სახეობის თევზში, მაგალითად, ორაგულში ფერის მიხედვით ადვილად განსხვავდება მდედრი და მამრი. მამრი ორაგული შედარებით უფრო მუქი შეფერილობისაა, ვიდრე მდედრი. ფერი და აქტივობის დონე თევზის ფერის განმსაზღვრელი კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი საკითხია მისი აქტიურობის დონე. ეს დაკავშირებულია მასში არსებულ პროტეინთან, სახელად მიოგლობინთან. მიოგლობინი მომუშავე კუნთს უზრუნველყოფს ჟანგბადის ერთგვარი მარაგით. რაც უფრო აქტიურია თევზი, მით მეტი ჟანგბადი, შესაბამისად მიოგლობინი სჭირდება. შედარებით პასიურ თევზებს ფარფლებისა და კუდის მიმდებარედ ხორცი უფრო მუქი აქვთ, რადგან ისინი მათი სხეულის ყველაზე აქტიური ნაწილია. ორაგულსა და თინუსს კი, რომლებიც ოკეანეების ღრმა წყლებში ბინადრობენ, წითელი ხორცი აქვთ. ფერი და საკვები ადამიანებზე ხშირად ამბობენ, რომ ისე გამოიყურება, როგორც იკვებება. ასეა თევზის შემთხვევაშიც. მაგალითად, ორაგულს ვარდისფერი და წითელი შეფერილობა იმიტომ აქვთ, რომ კრევეტებსა და კრილს მიირთმევენ. ისინი კი შეიცავენ მოწითალო-მონარინჯისფრო პიგმენტს სახელად კაროტინოიდს. ორაგული რა რაოდენობითაც ამ საკვებს მიირთმევს, იმდენად მუქია მისი ფერი. რაც შეეხება თევზსაშენებში გაზრდილ ორაგულებს, რომლებსაც კრევეტებისა და კრილის მირთმევის საშუალება არ აქვთ, მათ საკვებში ურევენ კაროტინოიდი ასტაქსანტინს, რომელიც ამავდროულად კარგი ანტიოქსიდანტია. ფერი და ხორცის ტემპერატურა თევზის ხორცი ფერს იცვლის მისი შენახვის პირობების შესაბამისადაც. მაგალითად, გაყინული თევზი, მათ შორის, ორაგული და თინუსიც, უფერულდება. ამიტომ თუ შედარებით ღია ფერის, გაყინული თევზი შემოგხვდეთ დახლზე, არ იფიქროთ რომ ის ცუდი ხარისხისაა.

აირანი: გემო და სარგებელი ერთ ჭიქაში

ტრადიციული აირანი კეფირის მსგავსი ცივი სასმელია, რომელიც შედგება ფერმენტირებული რძის, წყლისა და მარილისგან.  სავარაუდოდ, ის წარმოშობით თურქულია, თუმცა დღესდღეობით პოპულარულია მთელი შუა აღმოსავლეთისა და კავკასიის რეგიონში: სომხეთში, ირანში, აზერბაიჯანში, ბულგარეთში და რა თქმა უნდა, საქართველოშიც. თურქეთში აირანი იმდენად პოპულარულია, რომ მის გარეშე თითქმის არც ერთი კვება არ სრულდება. ცივი აირანი შემწვარი ქაბაბის, შაურმის ან ბორექის შემდეგ — ეროვნული კლასიკაა. ზაფხულში აირანი თურქეთში ნამდვილი „გადამრჩენელია“: სიცხეში გაგრილება, სხეულის ჰიდრატაცია და საჭმლის მონელების გაუმჯობესება ერთი ჭიქით ხერხდება. რას შეიცავს აირანი და რატომ არის სასარგებლო? აირანი მხოლოდ გემოთი არაა გამორჩეული სასმელი, ის ფაქტობრივად ბიოლოგიური ოქროა სხეულისთვის. მარტივად რომ ვთქვათ, აირანი არის წყალში განზავებული მაწონი ან იოგურტი, რომელიც შეიცავს: პრობიოტიკებს – ცოცხალ ბაქტერიებს, რომლებიც აუმჯობესებს კუჭ-ნაწლავის მოქმედებას; ცილებს –  გეხმარებათ კუნთური მასისა და ენერგიის შენარჩუნებაში; კალციუმს და ფოსფორს – ძვლებისა და კბილების გამაძლიერებელი; B ჯგუფის ვიტამინებს – რომლებიც ენერგიის მეტაბოლიზმში იღებენ მონაწილეობას; ელექტროლიტებს – რაც აბალანსებს წყლის დონეს სხეულში, განსაკუთრებით სიცხეში ან ვარჯიშის შემდეგ. დამატებით, აირანი ძალიან მსუბუქია და არ აღიზიანებს კუჭს — პირიქით, ამშვიდებს, ასტიმულირებს საჭმლის მონელებას და იდეალურია  მძიმე სადილის შემდეგ. ასევე, ნაბახუსევზეც. როდის და როგორ უნდა დავლიოთ? აირანი შეგიძლიათ დალიოთ: დილით – საუზმესთან ერთად; სადილის შემდეგ – საჭმლის უკეთ მონელებისთვის; ვარჯიშის შემდეგ – ელექტროლიტების შესავსებად; ან თუნდაც სიცხეში, უბრალოდ გასაგრილებლად. დღიური რეკომენდებული რაოდენობა აირანი შეგიძლიათ დალიოთ დღეში დაახლოებით 1-2 ჭიქა (200–400 მლ). ეს საკმარისია იმისთვის, რომ ისარგებლოთ მისი ყველა დადებითი თვისებით. თუმცა, გასათვალისწინებელია ლაქტოზის აუტანლობის ფაქტორიც. ბოლო პერიოდში ქართულ ბაზარზე განსაკუთრებული პოპულარობით სარგებლობს კომპანია „დღის“ მიერ წარმოებული აირანი. კლასიკურის გარდა, არის პიტნიანი ვერსიაც, რომელიც იდეალურად კლავს წყურვილს და საკმაოდ მოთხოვნადი რძის პროდუქტია ზაფხულში. “დღის“ აირანი პიტნით გამორჩეულია თავისი პიკანტური და დახვეწილი არომატით.  მის შემადგენლობაში ნაღების კარაქი და პიტნაა, რაც ამ ცივ სასმელს კიდევ უფრო არომატულს ხდის.

გზამკვლევი გურმანებისთვის – ხორცის ნაწილები და მათი გამოყენება

ხორცი ადამიანის კვების რაციონის აუცილებელი ნაწილია. საქართველოში ყველაზე გავრცელებული საქონლის, ქათმისა და ღორის ხორცია. მათ განსხვავებული სასარგებლო თვისებები აქვთ. თუმცა ნებისმიერი ტიპის ხორცისგან მაქსიმალური სარგებლის მიღების მიზნით, მნიშვნელოვანია, მიირთვათ გაუყინავი საღი პროდუქტი, რომელსაც ლაბორატორიული შემოწმება გავლილი აქვს. ჯანსაღი ხორცი რომ მარტივად იცნოთ, გაითვალისწინეთ: ხორცის ზედაპირი უნდა იყოს მშრალი. ქაღალდის ხელსახოცი ხორცზე დადებით არ უნდა დასველდეს. გაჭრის დროს კი ზედაპირი უნდა იყოს სველი, მაგრამ არა წებოვანი. გაჭრის დროს საქონლის ხორცი უნდა იყოს ღია წითელი ფერიდან მუქ წითლამდე, ხბოს ხორცი – ბაცი ვარდისფერი, ღორის ხორცი – ღია ვარდისფერიდან წითლამდე. ხორცის ცხიმი არ უნდა იყოს ყვითელი. საქონლის ქონს აქვს თეთრი, ჩალისფერი ან მოყვითალო შეფერილობა. ღორის ქონი რბილია და მისი შეფერილობა შეიძლება იყოს ღია ვარდისფერი ან თეთრი. მას შემდეგ რაც დარწმუნდებით, რომ ხორცი ახალი და ჯანსაღია, სწორად უნდა შეარჩიოთ ნაწილი, რომელსაც შეიძენთ.  სხვადასხვა კერძისთვის ხორცის კონკრეტული ნაჭრების გამოყენებაა რეკომენდებული. ჩვენ გირჩევთ, რომელი ნაჭერი რომელი კერძისთვისაა იდეალური. საქონლის ხორცის რომელი ნაწილი რომელი კერძისთვის გამოვიყენოთ? ჩალაღაჯი – ეს გახლავთ საქონლის ხორცის ნაწილი, რომელიც ყველაზე ნაკლებად იტვირთება და სწორედ ამიტომ ხორცი საკმაოდ რბილია. შესაბამისად, ის იდეალურია სტეიკის გასაკეთებლად ან სხვა ფორმით შესაწვავად. ანტრეკოტი  – ეს საქონლის ზურგის ნაწილია. მას საკეპი ხელსაწყოთი ამუშავებენ და ასევე შესაწვავად იყენებენ. თუმცა ანტრეკოტისგან ძალიან გემრიელი ოსტრი და ჩაშუშულიც მზადდება. ბარკალი – საქონლის ხორცის ეს ნაწილი იდეალურია ფარშის მოსამზადებლად. შესაბამისად, თუ გუფთის, ტოლმის ან კოტლეტის გაკეთებას აპირებთ, აუცილებლად ბარკლის რბილი ნაწილი შეიძინეთ. სუკი – მას ბეჭის ხორცს უწოდებენ. სუკი ძირითადად გამოიყენება შესაწვავად, სტეიკის მოსამზადებლად, რადგან ერთ-ერთი ყველაზე რბილი ნაწილია საქონლის ხორცში. შესაბამისად, ის ადვილად და სწაფად იწვება. რადგან სუკი უცხიმო ნაწილია, ის უფრო მშრალი გამოდის, ამიტომ შეწვის წინ სხვადასხვა მეთოდით ამარინადებენ. რადგან სუკი რბილი და უცხომო ნაჭერია, მას ხშირად იყენებენ მოსახარშადაც. ზოგადად, მოხარშული ხორცი ძალიან სასარგებლო საკვებია. მას აქტიურად იყენებენ ბავშვთა კვებაში, დიეტის დროს. არტალა – ამ ნაწილს  ხშირად  კანჭსაც უწოდებენ. ძროხის არტალასგან სხვადასხვა სახეობის წვნიანი მზადდება. ძვალთან ერთად მოხარშული ხორცის ნაჭრით ყველაზე გემრიელი და არომატული წვნიანი გამოდის. მოცემული რეკომენდაციების გათვალისწინებით იდეალური კერძის მომზადებას შეძლებთ. არ დაგავიწყდეთ საღი ხორცის შერჩევის წესებიც. პროდუქტი შეიძინეთ სანდო ქსელურ მარკეტებში, სადაც უსაფრთხოებისა და ხარისხის ყველა სტანდარტი დაცულია. “ნიკორას“ სუპერმარკეტები ყოველდღიურად ახალი, საღი, ქართული ხორცით მარაგდება. რაც მთავარია, სრულად დაცულია ტრანსპორტირებისა და შენახვის პირობები, სწორედ ამიტომ არის იგი ყოველთვის ახალი, ჯანსაღი, ხარისხიანი და გემრიელი.

5 კრიტერიუმი, რომლითაც მოხარშული ძეხვის ხარისხი უნდა განსაზღვროთ

მოხარშული ძეხვი ერთგვაროვანი სტრუქტურის  ხორცპროდუქტია, რომელიც მზა პროდუქტების კატეგორიის ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული წარმომადგენელია. მის უპირატესობებს მრავალფეროვანი გემო და მარტივად გამოყენების შესაძლებლობა წარმოადგენს. მოხარშული ძეხვის ძალიან ბევრი რეცეპტი არსებობს, მწარმოებლებიც ცდილობენ მომხმარებლებს მათ გემოვნებასა და სურვილებზე მორგებული პროდუქტი შესთავაზონ. საქართველოში, ამ კატეგორიაში, ყველაზე პოპულარული “საექიმო“ და “მოყვარულთაა“. მოხარშული ძეხვის შეფასებისას გასათვალისწინებელია ხუთი ძირითადი ფაქტორი, რითაც პროდუქტის ხარისხი განისაზღვრება. გარსაცმი მოხარშული ძეხვი შეიძლება დამზადდეს, როგორც ნატურალურ ისე პოლიამიდის გარსაცმში. პოლიამიდის შემთხვევაში განსაკუთრებული ყურადღება უნდა მიაქციოთ, რომ გარსაცმი არ იყოს დაჭმუჭვნული. ასევე, აუცილებელია, რომ  გაჭრის დროს გარსაცმს და ხორცს შორის არ იყოს ჟელესებური მასა. კონსისტენცია ხორცპროდუქტი უნდა იყოს ერთგვაროვანი კონსისტენციის. მასში არ უნდა გხვდებოდეთ მსხვილი ჩანართები, თუ იმ კონკრეტული სახეობისთვის არ არის დამახასიათებელი, მაგალითად, როგორიც ლუდის ან შაშხის ძეხვია. ფერი მოხარშული ძეხვის ფერი უნდა იყოს სასაიმოვნო ვარდისფერი. არ უნდა იყოს არც ძალიან მუქი და არც ძალიან ღია. სუნი მოხარშული ძეხვის არომატი უნდა იყოს სასიამოვნო და კონკრეტული პროდუქტისთვის დამახასიათებელი. გემო ხორცპროდუქტის გემოს შეფასების ერთი კრიტერიუმი არ არსებობს, რადგან ის სხვადასხვა სახეობის და სხვადასხვა შემადგენლობისაა. შესაბამისად, გემოც დამოკიდებულია იმაზე, თუ რომელი  ხორცის ნაწილითაა დამზადებული და რომელი სანელებლებითაა შეკაზმული. მთავარია, რომ მოხარშული ძეხვის გემო იყოს სასიამოვნო, კონკრეტული პოზიციისთვის დამახასიათებელი. მას შემდეგ, რაც თქვენთვის სასურველ მოხარშულ ძეხვს შეიძენთ, აუცილებლად უნდა გაითვალისწინოთ მისი შენახვის პირობებიც: მოხარშული ძეხვი ინახება მაცივარში 0-8 გრადუს ტემპერატურაზე; ნატურალურ გარსაცმში დამზადებული მოხარშული ძეხვის შენახვის პირობები მოკლეა და დაახლოებით 7-10 დღეს შეადგენს; პოლიამიდის გარსაცმში დამზადებული მოხარშული ძეხვის შენახვის პირობები უფრო ხანგრძლივია და დაახლოებით 1-2 თვეს უტოლდება. კონკრეტული ვადა დამოკიდებულია გარსაცმის ტიპზე, დამზადების ტექნოლოგიაზე. რაც უფრო მრავალშრიანია გარსაცმი, მით მეტია შენახვის ვადა. სასუფრედ დაჭრილი მოხარშული ძეხვის შენახვის ვადა მხოლოდ 3 დღეა.

სოსისის შეწვის 3 მეთოდი იდეალური ბარბექიუსთვის

შემწვარი სოსისი და ჰოთ-დოგები – იდეალური კერძია პიკნიკისთვის, სახლის უკანა ეზოში. გრილიდან ამოსული ნაკვერჩხლის კვამლი აძლიერებს სოსისის გემოს და უფრო წვნიანს ხდის მას. შეიძლება ითქვას, რომ სოსისი იმ ტიპის ხორცპროდუქტია, რომელიც ყველაზე მარტივად მზადდება გრილზე, რადგან არ გიწევს ზედმეტი წვალება მარინადის მომზადებისთვის. მიუხედავად ამისა, ამ მარტივი კერძის გაფუჭება ძალიან ადვილია. თქვენ ორი ამოცანა გაქვთ: შეარჩიოთ იდეალური სოსისი და არ გააფუჭოთ ის! სოსისის შეწვის საუკეთესო მეთოდების შესწავლით შეგიძლიათ თავიდან აიცილოთ ეს გავრცელებული კულინარიული შეცდომები და ყოველ ჯერზე მიიღოთ სრულყოფილი კერძი ბარბექიუსთვის. როგორი სოსისი უხდება ყველაზე მეტად გრილს/მაყალს? სანამ მომზადების ინსტრუქციას ჩავუღრმავდებით, მოდი ვისაუბროთ ყველაზე მნიშვნელოვან კომპონენტზე – სოსისზე. კარგად მომზადებული სოსისი ერთმანეთთან დაკავშირებული ხორცის ცილების „მატრიცას“ წარმოადგენს. მომზადებისას ის იკუმშება, შიგნით აკავებს ცხიმს, ხორცის წვენს და არომატებს. ცხიმი და მარილი ანიჭებს მას განუმეორებელ გემოს. ცხიმი მთავარი კომპონენტია სოსისში, ის სტეიკის მსგავსად აძლევს ჩვენს პირს „წვნიან“ შეგრძნებას. სწორად მომზადებული სოსისის შემადგენლობაში უნდა იყოს ცხიმი. ყველაზე მეტად გავრცელებულია შერეული ხორცით მომზადებული – კერძოდ, საქონლისა და ღორის. ამ მხრივ, საუკეთესო არჩევანია   გერმანული კლასიკური რეცეპტურით დამზადებული სოსისები “ბერნერი“, “როსტერი“ და “ფრანკფურტერი“. მათ ევროპული სანელებლები და სხვადასხვა შიგთავსი აქვთ. სამივე სოსისი ბუნებრივ გარსაცმშია მოთავსებული და შესანიშნავად უძლებს ნაკვერჩხლის ტემპერატურას. როგორ შევწვათ სოსისი – 3 მეთოდი: მეთოდი 1.  Low’n’Slow – საშუალო და ნელი სოსისის პირდაპირ გრილზე მოთავსება ყველაზე პოპულარული მეთოდია. მაღალი რისკის მიუხედავად, სწორი ტექნიკით შეგიძლიათ მიიღოთ შესანიშნავი შედეგი. აანთეთ ცეცხლი გრილზე. იდეალურია საშუალო ცეცხლი. დადეთ სოსისი ცეცხლის ზემოთ, გრილის ცხაურზე და დროდადრო ატრიალეთ, სანამ გარსი არ გახდება ხრაშუნა და მუქი.  მეთოდი 2. მაღალი ცეცხლიდან – დაბალზე არაპირდაპირი გრილი – ალბათ ეს არის ყველაზე პოპულარული გზა იმისათვის, რომ სოსისი სრულყოფილად მოამზადოთ და შებოლილი არომატი მიანიჭოთ. დაიწყეთ სოსისის შეწვა მაღალ ცეცხლზე, დააყოვნეთ რამდენიმე წუთის განმავლობაში. როგორც კი კანი მოებრაწება, ცეცხლს დაუწიეთ საშუალომდე და სოსისი სითბოს წყაროდან რაც შეიძლება შორს გადაიტანეთ (გრილის კიდეებისკენ). დატოვეთ იქ დაახლოებით 10 წუთის განმავლობაში. ამ მეთოდით თავიდან აიცილებთ გასკდომას და ცეცხლის გაჩენას. წვნიან სოსისს ხრაშუნა გარსი ექნება. მეთოდი 3. მოხარშვა და შემდეგ შეწვა თუკი სოსისს გრილზე შეწვამდე მოხარშავთ, შეგიძლიათ დარწმუნებული იყოთ, რომ პროდუქტი იქნება წვნიანი, არ დაიწვება და ბოლომდე მომზადდება. ასევე, თავიდან აიცილებთ გარსის გამოშრობას. გრილზე დადეთ ცეცხლგამძლე ჭურჭელი, ჩაასხით წყალი და ლუდი (ნახევარ-ნახევარი წილი), ჩაყარეთ დაჭრილი ხახვი, დაფნის ფოთოლი და მდოგვის მარცვლები. როგორც კი წყალი შეთბება, ჩადეთ სოსისი და ხარშეთ 8 წთ. ყურადღებით იყავით, რომ წყალი არ ადუღდეს. შემდეგ ამოიღეთ სოსისები და გადაიტანეთ გრილზე. როგორც კი ყავისფერი გახდება და მადისაღმძვრელ ვიზუალს მიიღებს, მზადაა! ხახვი ზემოდან თუ ქვემოდან? როდესაც ხახვს სოსისს ვაყრით, შედეგად ვიღებთ მოტკბო, კარამელიზებულ არომატს, რაც საოცრად უხდება სოსისს. სოუსები სასურველია პომიდვრის სოუსი თავად მოამზადოთ. თუ არ გაქვთ, მაღაზიაში ნაყიდი გამოიყენეთ. ასევე, მოუხდება ბარბექიუს სოუსი და დიჟონის მდოგვი. ბონუს რჩევა: მაყალზე მომზადებისას, სოსისები სწორად ააცვით შამფურზე. ის უნდა გაუყაროთ მხოლოდ კიდეებში და სოსისს მისცეთ ნახევარმთვარის ფორმა.

ღორის ხორცის სასარგებლო თვისებები და გამოყენების წესები

ღორის ხორცი საკმაოდ სასარგებლო პროდუქტია. თუმცა ამის შესახებ ბევრმა არ იცის. ის როგორც ყველა ხორცი, ძირითადად ცილებისგან შედგება. ღორის ხორცის შემადგენლობაში შედის შემდეგი ვიტამინები და მინერალები: თიამინი (B-ჯგუფის ვიტამინი) სელენი რკინა ფოსფორი თუთია ვიტამინი B12 ვიტამინი B3 ვიტამინი B6   ღორის ხორცი ასევე შეიცავს ტაურინის, კრეატინის და ბეტა-ალანინს, რომლებიც კუნთებს ფორმირებას უწყობს ხელს. ღორის ხორცი სხვადასხვა კერძში გამოიყენება, თუმცა საქართველოში მისგან მომზადებული ძირითადი კერძი მწვადია. მწვადისთვის ღორის ხორცის სხვადასხვა ნაწილი გამოიყენება. გაითვალისწინეთ, შერჩეული ნაჭრის მიხედვით უნდა განსაზღვროთ შეწვის სპეციფიკაც. კისრის ნაჭრებში ცხიმისა და მჭლე ხორცის შეფარდება ძალიან კარგადაა. ამავდროულად, ის არ არის ფიზიკურად ძალიან დატვირთული ზონა და, შესაბამისად, ხორციც რბილია, ამიტომ კისრის ნაჭრები მწვადისთვის კარგი გადაწყვეტილებაა. ბარკლის ხორცი არის შედარებით უცხიმო და მშრალი ნაჭერი. უცხიმო მწვადის მოყვარულთათვის ის საუკეთესო ნაწილია. თუმცა სიმშრალისა და სიმკვირვის გამო, სასურველია, წინასწარ დაამარანიდაოთ. რაც შეეხება ნეკნებს, არსებობს როგორც მუცლის, ისე ზურგის ნეკნები და ორივე მათგანი შეგიძლიათ გამოიყენოთ შესაწვავად. მჭლე ხორცის მოყვარულები შესაწვავად ხშირად იყენებენ სუკის ნაჭრებს. ის სხვა ნაწილებთან შედარებით ყველაზე მშრალი ნაწილია და სასურველია, წინასწარ დაამარინადოთ/დაარბილოთ, რათა შეწვისას ძალიან არ გამოგიშრეთ. ჩალაღაჯი ჩალაღაჯი, ანუ ბეჭის ზედა ნაწილი უმეტესად გამოიყენება სტეიკის შესაწვავად. ღორის ხორცს ბოლო პერიოდში ხშირად იყენებენ სხვადასხვა ტიპის რულეტების მოსამზადებლად. რულეტისთვის აუცილებელია მაქსიმალურად მჭლე და მშრალი ხორცი შეარჩიოთ. ღორის ხორცი უვნებელი რომ იყოს ჯანმრთელობისთვის, აუცილებელია მომზადების დროს მისმა შიდა ტემპერატურამ 71°C-ს მიაღწიოს.

გაიუმჯობესეთ თქვენი კვებითი ჩვევები – პრაქტიკული რჩევები

ყვე­ლა ადა­მი­ანს აქვს კვე­ბას­თან და­კავ­ში­რე­ბუ­ლი ჩვე­ვე­ბი. ზოგი მათ­გა­ნი სწო­რია, ზოგი კი მავ­ნე. არ აქვს მნიშ­ვნე­ლო­ბა, რამ­დე­ნი ხა­ნია ეს ჩვე­ვე­ბი გაქვთ, მათი გა­მოს­წო­რე­ბა არას­დროს არის გვი­ა­ნი. მი­ღე­ბუ­ლი შე­დე­გი კი თქვე­ნი ჯან­მრთე­ლო­ბის­თვის უმ­ნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნე­სი იქ­ნე­ბა. გახ­სოვ­დეთ, რო­დე­საც საქ­მე კვე­ბას ეხე­ბა, მნიშ­ვნე­ლო­ბა აქვს არა მხო­ლოდ იმას თუ რას ვჭამთ, არა­მედ იმა­საც, თუ რო­გორ ვჭამთ. თუმ­ცა ცვლი­ლე­ბე­ბი არ უნდა იყოს რა­დი­კა­ლუ­რი და მო­უ­ლოდ­ნე­ლი. რა­დი­კა­ლურ ცვლი­ლე­ბებს ორ­გა­ნიზ­მი მარ­ტი­ვად ვერ ეგუ­ე­ბა და მის მი­მართ აგ­რე­სი­აც უჩ­ნდე­ბა. ამი­ტომ მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნია, რომ ნე­ბის­მი­ე­რი ახა­ლი ჩვე­ვა ეტა­პობ­რი­ვად და და­გეგ­მი­ლად გა­მო­ი­მუ­შა­ოთ. ამ გზით შეძ­ლებთ სა­მუ­და­მოდ დაძ­ლი­ოთ მავ­ნე ჩვე­ვე­ბი. კვე­ბი­თი ჩვე­ვე­ბის გა­სა­უმ­ჯო­ბე­სებ­ლად სამი ძი­რი­თა­დი ეტა­პის გავ­ლა მო­გი­წევთ. ესე­ნია – აღ­მო­ა­ჩი­ნე, ჩა­ა­ნაც­ვლე და გა­აძ­ლი­ე­რე. აღ­მო­სა­ჩე­ნად სა­ჭი­როა თქვე­ნი თი­თო­ე­უ­ლი კვე­ბი­თი ჩვე­ვა, რო­გორც კარ­გი, ისე ცუდი ჩა­მო­წე­როთ. ამას­თან არ და­გა­ვი­წყდეთ ჩა­მო­ა­ყა­ლი­ბოთ ის გა­მოწ­ვე­ვე­ბიც, რომ­ლე­ბიც არა­ჯან­სა­ღი კვე­ბი­თი ჩვე­ვე­ბის ჩა­მო­ყა­ლი­ბე­ბა­ში გი­წყო­ბენ ხელს. ჩა­ნაც­ვლე­ბის ეტაპ­ზე თი­თო­ე­უ­ლი არა­ჯან­სა­ღი ჩვე­ვა ჩა­ა­ნაც­ვლეთ ჯან­სა­ღით. გა­აძ­ლი­ე­რეთ თქვე­ნი ახა­ლი კვე­ბი­თი ჩვე­ვე­ბი. თი­თო­ე­ულ ეტაპ­ზე დე­ტა­ლუ­რად ვი­სა­უბ­როთ, რომ მათი რე­ა­ლო­ბა­ში გან­ხორ­ცი­ე­ლე­ბა მაქ­სი­მა­ლუ­რად გა­გი­მარ­ტივ­დეთ. აღმოჩენა აი­ღეთ ფურ­ცე­ლი და კა­ლა­მი და ჩა­მო­წე­რეთ თქვე­ნი კვე­ბი­თი ჩვე­ვე­ბი. ის მო­ი­ცავს რო­გორც საკ­ვებს, ისე სას­მელს. მო­ი­ნიშ­ნეთ თი­თო­ე­უ­ლი პრო­დუქ­ტი, რო­მელ­საც რამ­დე­ნი­მე დღის გან­მავ­ლო­ბა­ში მი­ი­ღებთ. ასე­ვე და­წე­რეთ რო­მელ სა­ათ­ზე რას მი­ირ­თმევთ. ეს დღი­უ­რი ჩვე­ვე­ბის აღ­მო­ჩე­ნა­ში და­გეხ­მა­რე­ბათ. ასე­ვე სა­სურ­ვე­ლია, და­წე­როთ რას გრძნობ­დით, რო­დე­საც ჭამა გა­და­წყვი­ტეთ. ჭამა ყო­ველ­თვის არ უკავ­შირ­დე­ბა შიმ­შილს, ამი­ტომ მო­ი­ნიშ­ნეთ, რას გრძნობ­დით შიმ­ში­ლის გარ­და. იქ­ნებ ეს იყო დაღ­ლი­ლო­ბა ან სტრე­სი? დღი­უ­რის სა­წარ­მო­ებ­ლად რამ­დე­ნი­მე დღე საკ­მა­რი­სია. შემ­დეგ ეტაპ­ზე დაგ­რო­ვე­ბუ­ლი ინ­ფორ­მა­ცი­ი­დან გა­მო­ყა­ვით ძი­რი­თა­დი ჩვე­ვე­ბი. შე­იძ­ლე­ბა აღ­მო­ა­ჩი­ნოთ, რომ არც ისე ცოტა მავ­ნე კვე­ბი­თი ჩვე­ვა გაქვთ და ეს შე­იძ­ლე­ბა იყოს: სწრა­ფად ჭამა, ძა­ლი­ან ბევ­რის ჭამა, ჭამა რო­დე­საც მში­ე­რი არ ხართ, ფეხ­ზე დამ­დგა­რი ჭამა, დე­სერ­ტის ხში­რი მირ­თმე­ვა, კვე­ბის გა­მო­ტო­ვე­ბა და სხვა. ჩვე­ვე­ბის აღ­მო­ჩე­ნის პრო­ცეს­ში კარ­გად გა­ა­ნა­ლი­ზეთ მი­ზე­ზე­ბიც, რომ­ლე­ბიც ამ ქცე­ვის გან­ხორ­ცი­ე­ლე­ბის­კენ გი­ბიძ­გებთ და მხო­ლოდ შემ­დეგ და­ი­წყეთ მათ გა­მოს­წო­რე­ბა­ზე ზრუნ­ვა. ყო­ველ­თვის თვალ­ყუ­რი ადევ­ნეთ წინ გა­დად­გმულ ნა­ბი­ჯებს. გა­ამ­ხნე­ვეთ და შე­ა­ქეთ სა­კუ­თა­რი თავი თი­თო­ე­უ­ლი არა­ჯან­სა­ღი ჩვე­ვის გა­მოს­წო­რე­ბის დროს. ყუ­რა­დღე­ბა მი­აქ­ცი­ეთ იმ მი­ზე­ზებ­საც, რომ­ლე­ბიც მა­შინ გი­ბიძ­გე­ბენ ჭა­მის­კენ, რო­დე­საც არ გში­ათ. რო­გორც წესი, ასეთ მი­ზე­ზებს შო­რის არის ხოლ­მე: სახ­ლში ან სა­მუ­შაო სივ­რცე­ში ბევ­რი ტკბი­ლე­უ­ლის ქონა, სახ­ლში ხში­რად უსაქ­მოდ ყოფ­ნა, სტრე­სუ­ლი შეხ­ვედ­რე­ბი, სა­დი­ლის არ ქონა და სხვა. ხში­რად ისეც ხდე­ბა, რომ ფსი­ქო­ლო­გი­უ­რად ადა­მი­ა­ნი ისეა გან­წყო­ბი­ლი, თა­ვად ეძებს მი­ზე­ზებს საჭ­მე­ლად. ამ შემ­თხვე­ვა­ში კი მი­ზე­ზე­ბი ნამ­დვი­ლად არ და­გე­ლე­ვათ. ამი­ტომ თი­თო­ე­უ­ლი მი­ზე­ზის შე­სა­ხებ ჰკი­თხეთ სა­კუ­თარ თავს: რა შე­მიძ­ლია გა­ვა­კე­თო, რომ ამ სი­ტუ­ა­ცი­ას თავი ავა­რი­დო? მათ­ზე გულ­წრფე­ლი პა­სუ­ხი ყვე­ლა­ზე კარ­გად თქვენ გე­ცო­დი­ნე­ბათ. თუ თა­ვის არი­დე­ბა ობი­ექ­ტუ­რად შე­უძ­ლე­ბე­ლია, მა­შინ უნდა მო­ძებ­ნოთ სხვა გა­მო­სა­ვა­ლი, სხვა ქმე­დე­ბა, რო­მელ­საც იმ მო­მენ­ტში ჭა­მის ნაც­ვლად გა­ა­კე­თებთ. ჩანაცვლება თი­თო­ე­უ­ლი არა­ჯან­სა­ღი კვე­ბი­თი ჩვე­ვის სა­ნაც­ვლოდ მო­ი­ფიქ­რეთ ჯან­სა­ღი ალ­ტერ­ნა­ტი­ვა. მა­გა­ლი­თად, თუ სწრა­ფად ჭამთ, ეცა­დეთ მარ­ტო არ იყოთ ხოლ­მე ჭა­მის დროს. ასე პრო­ცესს უფრო გა­ა­ხან­გრძლი­ვებთ. ან უბ­რა­ლოდ ჩან­გა­ლი და­დეთ ხოლ­მე თი­თო­ე­უ­ლი ლუკ­მის შემ­დეგ, ეს და­გეხ­მა­რე­ბათ ჭა­მის ტემ­პი შე­ა­ნე­ლოთ. მი­ნი­მუ­მამ­დე შე­ამ­ცი­რეთ გა­რე­მო ფაქ­ტო­რე­ბი, რომ­ლე­ბიც ჭა­მის დროს ყუ­რა­დღე­ბას გი­ფან­ტა­ვენ და თქვე­ნი ჭა­მის ტემ­პი და­უ­ფიქ­რებ­ლად ჩქარ­დე­ბა. მოკ­ლედ, შე­ი­მუ­შა­ვეთ თქვე­ნი სა­კუ­თა­რი სტრა­ტე­გია თი­თო­ე­ულ მი­ზეზ­თან ბრძო­ლის­თვის. თუ აღ­მო­ა­ჩი­ნეთ, რომ მო­წყე­ნი­ლო­ბის დროს ჭამა გიყ­ვართ, ჩა­მო­წე­რეთ სხვა­დას­ხვა აქ­ტი­ვო­ბე­ბი, რომ­ლებ­საც ჭა­მის ნაც­ვლად გა­ა­კე­თებთ. მა­გა­ლი­თად, და­უ­რე­კეთ მე­გო­ბარს, გა­დით სა­სე­ირ­ნოდ ან სხვა. გაძლიერება გა­აძ­ლი­ე­რეთ თქვე­ნი ახა­ლი, სწო­რი ჩვე­ვე­ბი და ამ პრო­ცეს­ში იყა­ვით მომთმე­ნე­ბი სა­კუ­თა­რი თა­ვის მი­მართ. გახ­სოვ­დეთ, ცვლი­ლე­ბე­ბი ერთ ღა­მე­ში არ მოხ­დე­ბა. ამ პრო­ცეს­ში შე­იძ­ლე­ბა გქონ­დეთ ჩა­ვარ­დნე­ბიც, თუმ­ცა ამის გამო თავს ნუ გა­კი­ცხავთ და ნუ და­ის­ტრე­სე­ბით. ასე საქ­მეს უფრო გა­ა­ფუ­ჭებთ. თქვენ ყვე­ლა­ფერს შეძ­ლებთ. გახ­სოვ­დეთ, ჩვე­ვე­ბის ჩა­მო­სა­ყა­ლი­ბებ­ლად ზოგს მეტი დრო სჭირ­დე­ბა, ზოგს ნაკ­ლე­ბი. თუმ­ცა მიზ­ნის მი­საღ­წე­ვად ეს ყვე­ლა­ფე­რი ღირს. სწო­რი კვე­ბი­თი ჩვე­ვე­ბი ჯან­მრთე­ლი და ხა­რის­ხი­ა­ნი ცხოვ­რე­ბის აუ­ცი­ლე­ბე­ლი წი­ნა­პი­რო­ბაა.